Kies het juiste lidwoord: ___ huis is groot.
Doğru artikeli seç: Ev büyük.
huis bir het kelimesidir: het huis. Çoğulda ise de huizen olur.
Dil bilgisi · Konu 1 · A1 · 11 soru · yaklaşık 13 dakika · Ücretsiz
De lidwoorden de en het
Hollandacada her ismin önünde ya de ya da het gelir. Hangi kelimenin hangi artikeli aldığını tahmin etmeni kolaylaştıran kuralları ve en sık yapılan hataları öğreneceksin.
Türkçede isimlerin cinsiyeti ya da belirli artikeli yoktur; bu yüzden de ve het başta sana garip gelebilir. Hollandacada belirli bir şeyden bahsederken ismin önüne ya de ya da het koyarsın: de man (adam), het huis (ev). Kelimelerin yaklaşık üçte ikisi de alır, geri kalanı het.
Belirsiz artikel ise her zaman aynıdır: een man, een huis. İyi haber şu: bazı kurallar sayesinde birçok kelimenin artikelini tahmin edebilirsin.
Çoğul isimler her zaman *de* alır: het huis → de huizen, het kind → de kinderen.
İnsanlar ve meslekler çoğunlukla de alır: de man, de vrouw, de leraar. -ing, -heid, -tie ve -teit ile biten kelimeler de her zaman de ile kullanılır: de woning, de gezondheid, de informatie, de universiteit. Meyve ve ağaç adlarının çoğu da de alır: de appel, de boom.
Küçültme ekiyle (*-je*, *-tje*, *-pje*) biten kelimeler her zaman *het* alır: het meisje (kız), het huisje (küçük ev), het kopje (fincan).
İsim olarak kullanılan mastarlar da het alır: het eten (yemek), het leven (hayat). Dil adları (het Nederlands, het Turks) ve -ment, -isme, -um ile biten kelimelerin çoğu het ile kullanılır: het document, het toerisme, het museum. ge-, be- ve ver- ile başlayan birçok kelime de het alır (het gesprek, het begin, het verhaal), ama bu kuralın istisnaları vardır.
Hollandacada iki kelime birleşerek yeni bir kelime oluşturabilir: de fiets + het pad → het fietspad (bisiklet yolu). Bu bileşik kelimelerde artikeli her zaman son parça belirler. het huis + de deur → de huisdeur; de trein + het station → het treinstation.
Bu kural çok işine yarar, çünkü günlük hayattaki uzun kelimelerin çoğu bileşiktir: de zorgverzekering (de verzekering), het rijbewijs (het bewijs), de huisarts (de arts). Uzun bir kelime gördüğünde son parçaya bak ve o parçanın artikelini kullan.
Artikel sadece de ya da het demekle bitmez; 'bu' ve 'şu' sözcüklerini ve sıfatın ekini de etkiler. Tabloya dikkatle bak: het kelimelerinde een'den sonra sıfat -e eki almaz. Çoğulda ise her şey yine de kelimeleri gibidir: deze boeken, die stoelen.
| de-kelime | het-kelime | |
|---|---|---|
| belirli | de stoel | het boek |
| belirsiz | een stoel | een boek |
| bu | deze stoel | dit boek |
| şu / o | die stoel | dat boek |
| een + sıfat | een grote stoel | een groot boek |
| çoğul | de stoelen | de boeken |
Yeni bir kelimeyle karşılaştığında bu listeyi yukarıdan aşağıya kontrol et. Hiçbir kural uymuyorsa sözlüğe bak; emin değilsen de daha sık doğru çıkar.
| Kelimenin özelliği | Artikel | Örnek |
|---|---|---|
| çoğul | de | de huizen |
| -je, -tje, -pje ile biter | het | het kopje |
| -ing, -heid ile biter | de | de woning, de vrijheid |
| -tie, -teit ile biter | de | de politie, de universiteit |
| -ment, -um ile biter (çoğunlukla) | het | het document, het centrum |
| isim olarak kullanılan mastar | het | het eten |
| dil adı | het | het Nederlands |
| bileşik kelime | son parçanınki | het fietspad, de huisdeur |
Artikellerin cümle içinde nasıl kullanıldığına bak. Her ismi artikeliyle birlikte sesli oku.
Yeni bir ismi asla artikelsiz ezberleme. Kelime kartına huis değil, het huis yaz. Renk kullanmak da çok işe yarar: de kelimelerini maviyle, het kelimelerini kırmızıyla yaz.
Emin olmadığında de demek istatistiksel olarak daha güvenlidir, çünkü kelimelerin çoğu de alır. Sözlükte artikel genellikle kelimenin hemen yanında yazar.
Türkçede dilbilgisel cinsiyet olmadığı için artikeli kelimenin anlamından tahmin etmeye çalışabilirsin. Ama Hollandacada artikel çoğu zaman anlamla ilgili değildir: het meisje bir kız olduğu halde het alır, çünkü -je ile biter.
Bir başka sık hata çoğulda het kullanmaktır: het boeken yanlış, de boeken doğru. Ayrıca dit ve dat sadece het kelimeleriyle kullanılır: dit fiets değil, deze fiets.
Bu hatalar sınavda çok sık görülür. Yanlış ve doğru biçimi yan yana oku:
Het auto is rood. → De auto is rood. · De weer is mooi. → Het weer is mooi. · het mensen → de mensen · Deze huis is groot. → Dit huis is groot. · een mooie huis → een mooi huis. Sıfat ekleri hakkında daha fazlası için 'Sıfatlar: -e eki ne zaman gelir?' konusuna bakabilirsin.
Kies het juiste lidwoord: ___ huis is groot.
Doğru artikeli seç: Ev büyük.
huis bir het kelimesidir: het huis. Çoğulda ise de huizen olur.
Kies het juiste lidwoord: ___ huis is groot.