Soru görseli
Soru 1
U bent ziek. Naar wie gaat u eerst?
Hastasınız. Önce kime gidersiniz?
Hollanda'da hastalandığında önce aile hekimine (huisarts) gidersin. Gerekirse o seni hastaneye sevk eder.
KNS · Konu 1 · 12 soru · yaklaşık 15 dakika · Ücretsiz
Sağlık: huisarts, sigorta ve acil durumlar
Gezondheid en zorg
Hollanda'da sağlık sistemi aile hekimi (huisarts) üzerine kuruludur. Kime ne zaman gideceğini, sağlık sigortasının nasıl işlediğini ve acil bir durumda ne yapacağını öğreneceksin.
Konu anlatımı
Sistem nasıl işler?
Hollanda'ya taşındıktan sonra evine yakın bir aile hekimine (huisarts) kaydolmalısın. Bunu hastalanmadan önce yap, çünkü bazı muayenehaneler yeni hasta almaz.
Hastalandığında önce huisarts'ı ararsın. Telefonda genellikle önce asistan (doktersassistent) sana birkaç soru sorar ve durumunun ne kadar acil olduğuna karar verir. Muayene için randevu (afspraak) gerekir; habersiz gitmek genellikle mümkün değildir.
Önce aile hekimi
huisarts sağlık sisteminin 'kapı bekçisidir'. Uzman doktora ya da hastaneye gitmen gerekiyorsa huisarts sana bir sevk (verwijzing) verir. Sevk olmadan gidersen sigortan masrafları ödemeyebilir.
huisarts'a gitmek için cebinden para ödemezsin; bu masraf sigortanın kapsamındadır. Bebekler ve küçük çocuklar için ayrıca consultatiebureau vardır: orada çocuğun gelişimi takip edilir ve aşılar yapılır.
Sağlık sigortası (zorgverzekering)
Hollanda'da yaşayan ya da çalışan herkesin sağlık sigortası olması zorunludur. 18 yaşından itibaren kendi temel sigortanı (basisverzekering) yaptırır ve her ay prim ödersin; 18 yaş altı çocuklar ücretsiz olarak ebeveynin sigortasına eklenir.
Temel paketin içeriğini devlet belirler. İstersen ek sigorta (aanvullende verzekering) da alabilirsin. Her yıl bazı masrafların ilk kısmını kendin ödersin; buna eigen risico denir ve tutarı her yıl yeniden belirlenir. Gelirin düşükse zorgtoeslag için başvurabilirsin.
Doğru yere gitmek hem zaman kazandırır hem de gereksiz masrafı önler. Bu tablo en sık durumları özetliyor.
| Durum | Nereye? |
|---|---|
| Hastasın ama acil değil | de huisarts (randevu al) |
| Akşam, gece veya hafta sonu acil sorun | de huisartsenpost (önce telefon et) |
| Hayati tehlike: bilinç kaybı, ağır kaza | 112 |
| Reçeteli ilaç | de apotheek |
| Ağrı kesici, vitamin, krem | de drogist |
| Diş ağrısı, diş kontrolü | de tandarts |
Doktorda işine yarayacak cümleler
Telefonda ve muayenede bu kalıplar çok işine yarar.
- Ik wil graag een afspraak maken.Randevu almak istiyorum.
- Ik ben al drie dagen ziek.Üç gündür hastayım.
- Ik heb pijn in mijn buik.Karnım ağrıyor.
- Mijn kind heeft hoge koorts.Çocuğumun ateşi çok yüksek.
- Moet ik deze medicijnen elke dag innemen?Bu ilaçları her gün almam gerekiyor mu?
Eczane, drogist ve ilaçlar
Reçeteli ilaçları (medicijnen op recept) sadece eczaneden (apotheek) alırsın. Eczacı (apotheker) ilacı nasıl ve ne zaman alacağını anlatır; kutunun içindeki kullanma talimatını (bijsluiter) da okuman önemlidir. Çoğu kişi hep aynı eczaneye gider; böylece eczane kullandığın bütün ilaçları bilir ve birbirine uymayan ilaçları fark edebilir.
Ağrı kesici (paracetamol), burun spreyi ya da krem gibi reçetesiz ürünleri drogist'ten, bazılarını süpermarketten de alabilirsin. Her gün kullandığın bir ilaç bitmek üzereyse huisarts'tan ya da eczaneden tekrar reçetesi (herhaalrecept) istersin; bunu ilaç bitmeden birkaç gün önce yap.
- Ik wil graag mijn herhaalrecept bestellen.Tekrar reçetemi sipariş etmek istiyorum.
- Hoe vaak per dag moet ik dit innemen?Bunu günde kaç kez almalıyım?
Telefonda asistanla konuşmak
huisarts'ı aradığında asistan önce birkaç soru sorar. Soruları anlamak ve kısa, net cevap vermek randevu almanı kolaylaştırır. Bu cümleleri sesli oku.
- Sinds wanneer heeft u deze klachten?Bu şikâyetleriniz ne zamandan beri var?
- Ik heb sinds gisteren koorts en keelpijn.Dünden beri ateşim ve boğaz ağrım var.
- Kunt u vanmiddag om drie uur langskomen?Bu öğleden sonra saat üçte gelebilir misiniz?
- Ik kan morgen niet komen. Ik wil mijn afspraak afzeggen.Yarın gelemiyorum. Randevumu iptal etmek istiyorum.
- Kunt u wat langzamer praten, alstublieft?Biraz daha yavaş konuşabilir misiniz, lütfen?
- Mijn zoon is gevallen en zijn arm doet veel pijn.Oğlum düştü ve kolu çok ağrıyor.
Sınav ipucu
KNS sınavında sağlıkla ilgili sorularda doğru cevap çoğu zaman 'önce huisarts'tır. Hayati tehlike yoksa doğrudan hastaneye gitmek yanlış cevaptır. Akşam, gece veya hafta sonuysa huisartsenpost seçilir.
112 sadece hayati tehlike olan gerçek acil durumlar içindir. Polise acil olmayan bir konuda ulaşmak istersen 0900-8844'ü ararsın.
Türkiye'den farklı
Türkiye'de birçok kişi hastalanınca doğrudan hastaneye ya da acile gider. Hollanda'da hastanenin acil servisi (Spoedeisende Hulp, kısaca SEH) sadece gerçekten acil durumlar ve sevk edilen hastalar içindir.
Antibiyotik gibi ilaçlar reçetesiz verilmez ve doktorlar antibiyotiği gerçekten gerekmedikçe yazmaz. Yetişkinler için diş tedavisinin büyük kısmı temel pakette yoktur; ek sigortan yoksa faturayı kendin ödersin.
Sık yapılan yanlışlar
Antibiyotiği kendini iyi hissettiğin için yarıda bırakma; doktor ne kadar süre dediyse kutuyu bitir (de kuur afmaken). Sana yazılan ilacı başkasına verme, başkasının ilacını da kullanma. Artan ilaçları çöpe değil, eczaneye geri götür.
Gelemeyeceğin bir randevuyu mutlaka önceden iptal et; bazı muayenehaneler gelinmeyen randevu için ücret isteyebilir. Ayrıca 112'yi acil olmayan durumlar için arama: hafif bir ateş için huisarts'ı, akşam ve hafta sonu huisartsenpost'u ararsın.
Bilmen gereken kelimeler
- de huisartsaile hekimi
- de zorgverzekeringsağlık sigortası
- de apotheekeczane
- het receptreçete
- de afspraakrandevu
- het ziekenhuishastane
- de verwijzingsevk
- de tandartsdiş hekimi
- de drogistparfümeri-eczane (reçetesiz ürünler)
- de huisartsenpostnöbetçi aile hekimliği
- het consultatiebureaubebek ve çocuk sağlığı merkezi
- de bijsluiterkullanma talimatı
Örnek sorular
1 / 12Kendini test et
1 / 1212 sorudan 0 cevaplandı · 0 doğruCevapların bu cihazda saklanır.
Soru görseli
Soru 1
U bent ziek. Naar wie gaat u eerst?
Bir seçenek seç
Cevaplarım
Konuyu bitirdin mi?
Deneme sınavlarına git